16න් පහළට සෝෂල් මීඩියා තහනම්: බ්රිතාන්යය දරුවන්ට ‘ළමා කාලය’ දෙන්න හදද්දී, ලෝකයම දෙකට බෙදෙයි!
1 min read
සයිබර් ලෝකයේ නවතම පෙරළිය
තාක්ෂණයේ දියුණුවත් සමඟ වත්මන් දරුවන්ගේ ළමා කාලය ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන තිරයකට සීමා වී ඇත. මේ පිළිබඳව ලොව පුරා දැඩි කතාබහක් නිර්මාණය වී තිබේ. එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස, වයස අවුරුදු 16ට අඩු දරුවන්ට සමාජ මාධ්ය භාවිතය සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කිරීමට බ්රිතාන්ය රජය තීරණය කර ඇත.
බ්රිතාන්ය අග්රාමාත්ය කෙයර් ස්ටාමර් විසින් මේ බව නිල වශයෙන් නිවේදනය කර තිබේ. මෙම දැඩි නීති රීති මාලාව 2027 වසරේ වසන්ත සෘතුවේ සිට බලාත්මක කිරීමට නියමිතය.
ස්නැප්චැට්, ටික්ටොක්, යූටියුබ්, ඉන්ස්ටග්රෑම් සහ ෆේස්බුක් වැනි ප්රමුඛ පෙළේ සියලුම වේදිකාවන් මෙම තහනමට යටත් වේ. මීට පෙර ඔස්ට්රේලියාව ද මෙවැනිම ළමා ආරක්ෂණ නීති මාලාවක් හඳුන්වා දුන්නේය. බ්රිතාන්යය උත්සාහ කරන්නේ ඔස්ට්රේලියානු ආකෘතියටත් වඩා ඉදිරියට යෑමටය. “අපේ දරුවන්ට ඔවුන්ගේ ළමා කාලය නැවත ලබා දිය යුතුයි,” යන්න බ්රිතාන්ය අග්රාමාත්යවරයාගේ ස්ථාවරයයි.
ඔස්ට්රේලියාව පරදන බ්රිතාන්යයේ දැඩි සීමා
බ්රිතාන්යයේ නව නීතිය හුදෙක් ගිණුම් තහනම් කිරීමකට පමණක් සීමා නොවේ. වයස අවුරුදු 16ට අඩු දරුවන්ට ‘ලයිව් ස්ට්රීම්’ (Live streaming) නැරඹීම සහ ආගන්තුකයන් සමඟ අන්තර්ජාලයෙන් සන්නිවේදනය කිරීම සම්පූර්ණයෙන්ම අවහිර කෙරේ. එමෙන්ම, වයස අවුරුදු 16 සහ 17 පසුවන යෞවනයන් සඳහා ද මෙම ආරක්ෂිත පියවරයන් ස්වයංක්රීයවම (By default) ක්රියාත්මක වීමට නියමිතය.
රාත්රී කාලයේදී සමාජ මාධ්ය භාවිතය සීමා කිරීම සහ ඇබ්බැහි වීම් ඇති කරන ‘ඉන්ෆිනිට් ස්ක්රෝලින්’ (Infinite scrolling) විශේෂාංගය පාලනය කිරීමට ද අවධානය යොමුව ඇත. සමාජ මාධ්ය වේදිකාවන් නිර්මාණය කර ඇත්තේම මිනිසුන් ඊට ඇබ්බැහි කරවන ආකාරයෙන් බව අග්රාමාත්ය ස්ටාමර් පෙන්වා දෙයි. මේ නිසා දරුවන් දැඩි ලෙස අසතුටට පත්වන බව ඔහුගේ අදහසයි.
නිදහස සහ ආරක්ෂාව අතර දෝලනය වන මතවාද
මෙම තීරණය සම්බන්ධයෙන් ලෝකය පුරා ඇත්තේ එකිනෙකට වෙනස් මතවාදයන්ය. එක් පාර්ශ්වයක් පවසන්නේ දරුවන්ගේ මානසික සෞඛ්යය සහ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් මෙවැනි දැඩි තීරණ අත්යවශ්ය බවයි. සයිබර් හිරිහැර (Cyberbullying) සහ නන්නාඳුනන පුද්ගලයන්ගෙන් එල්ල වන තර්ජනවලින් දරුවන් බේරා ගැනීමට මෙය හොඳම පියවරක් ලෙස ඔවුහු දකිති.
කෙසේ වෙතත්, ඩිජිටල් අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නන් මෙයට වෙනස් මතයක් දක්වති. ඔවුන් පවසන්නේ මෙමඟින් දරුවන්ගේ තොරතුරු දැනගැනීමේ නිදහස සහ සන්නිවේදන අයිතිය සීමා වන බවයි. එමෙන්ම, වයස තහවුරු කිරීමේ තාක්ෂණික ප්රායෝගිකභාවය පිළිබඳව ද ගැටලු පවතී. නීති මඟින් දරුවන් කොටු කරනවා වෙනුවට, ඔවුන්ට ආරක්ෂිතව අන්තර්ජාලය භාවිත කරන ආකාරය ඉගැන්වීම වඩාත් සුදුසු බව විචාරකයින්ගේ මතයයි.
(තොරතුරු මූලාශ්ර: බ්රිතාන්ය අග්රාමාත්ය කාර්යාල නිල ප්රකාශන සහ ජාත්යන්තර මාධ්ය වාර්තා)
