මැදපෙරදිග ගින්දර හෙවත් බඩේ ගින්දර
1 min read
ලෝකය වෙනස් වෙමින් පවතින්නේ අප සිතනවාට වඩා ඉතා වේගයෙනි. එහෙත් තවමත් ලංකාවේ නිවසක විසිත්ත කාමරයට වී, තේ කෝප්පයක් තොලගාමින් ලෝක ප්රවෘත්ති බලන බොහෝ දෙනෙකු සිතෙන්නේ මැදපෙරදිග ඇවිලෙන ගිනිජාලා අපට අදාළ නැති, ඈත එපිට සිදුවන යුධ ගැටුම් පමණක් කියාය. නමුත් යථාර්ථය එය නොවේ.
පර්සියානු සමුද්ර සන්ධියකදී හෝ රතු මුහුදේ පුපුරා යන මිසයිලයක තරංගය, ඊළඟ සතියේදී අපේ රටේ ඉන්ධන පිරවුම්හල ඉදිරිපිට දිග හැරෙන තෙල් පෝලිමක් බවටත්, අපේ බඩු මල්ලේ මිල දෙගුණ තෙගුණ කරවන උද්ධමනයක් බවටත් පරිවර්තනය වීමට ගත වන්නේ, ඉතා සුළු කාලයකි!
අද මුළු මහත් ගෝලීය බලතුලනයම අතිශය තීරණාත්මක සංධිස්ථානයකට පැමිණ තිබේ. ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය ඇතුළු බටහිර බලවතුන් ඉරානයට එරෙහිව දියත් කළ දැවැන්ත යුධ මෙහෙයුම්, දැන් ඔවුන්ටම කැරකී එන මාරාන්තික උගුලක් බවට පත්වෙමින් පවතී.
සවුදි අරාබියේ දැවැන්ත ‘ඇරම්කෝ’ තෙල් පිරිපහදු මධ්යස්ථාන ගිනි ජාලාවක් බවට පත්වෙද්දී, හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා සිදු වන ලෝක තෙල් ගමනාගමනය අඩපණ වෙද්දී, සහ යේමනයේ අන්සාරුල්ලාහ් (අන්සාර් අල්ලාහ්) බලවේග සහ ඉරානය එකාබද්ධව බටහිර හමුදාමය බලයට එරෙහිව යුද්ධයක නිරත වෙද්දී, වොෂින්ටනයේ බලධාරීන් සිටින්නේ, කුමක් කළ යුතුදැයි සිතාගත නොහැකි උභතෝකෝටිකයක ය.
“යේමනය” යනු බටහිර මාධ්ය විසින් සෑමවිටම “දුප්පත්, අසරණ, සාගින්නෙන් පෙළෙන රටක්” ලෙස ලෝකයට හඳුන්වා දුන් දේශයකි. 2015 වසරේ සිට සවුදි අරාබිය, එක්සත් අරාබි එමීර් සහ ඇමෙරිකානු-බ්රිතාන්ය හමුදා එකතුවී යේමනයට එරෙහිව අමානුෂික සහ ජාන සංහාරක යුද්ධයක් දියත් කළහ.
පාසල්, මංගල්ය උත්සව, රෝහල් සහ අවමංගල්ය පෙරහැරවල් පවා බෝම්බ දමා විනාශ කරන ලදී.. ඇමෙරිකානු නාවික හමුදාව යේමනයට ආහාර සහ ඖෂධ රැගෙන ආ නැව් පවා වටකර, ඖෂධ මුහුදට විසි කරමින්, අහිංසක යේමන දරුවන් සාගින්නෙන් සහ වසංගත වලින් මරණයට ඇද දැමීය.
ප්රංශ මහා ලේඛක වික්ටර් හියුගෝ සිය ‘ලෙ මිසරාබ්ල්’ නවකතාවේදී පීඩිත ජනතාවගේ අභ්යන්තර ශක්තිය ගැන මෙසේ ලියයි, “ඔබට ජනතාවගේ සාගින්න පාලනය කළ හැකිය, නමුත් සාගින්න විසින් උපත ලබාදෙන විප්ලවයේ ගින්න නිවා දැමීමට මේ ලෝකයේ කිසිදු හමුදාවකට නොහැක! එම පීඩනය යනු යකඩ මෙන් මිනිස් හදවත් තද කරන මෙවලමකි.” යේමනයේ සිදු වූයේද එයයි.
බෝම්බ සහ සාගින්න අතරින් යේමන ජනතාව නැඟී සිටියේය. යේමනය යනු හුදෙක් කාන්තාරයක් නොවේ. එරට උගත් ඉංජිනේරුවන්, විශ්වවිද්යාල ආචාර්යවරුන් සහ දැවැන්ත විද්යාත්මක ශ්රමයක් ඇති නිර්භීත ජාතියකි. ඉරානයේ තාක්ෂණික සහයෝගයද ඇතිව, යේමනය තමන්ගේම ඩ්රෝන සහ බැලස්ටික් මිසයිල නිෂ්පාදනය කිරීම ආරම්භ කළේය.
මෑතකදී සවුදි අරාබිය විසින් අතිශය අමනෝඥ තීරණයක් ගන්නා ලදී. ඒ ඉරානය විසින් යේමනයට එරෙහිව පනවා තිබූ ගුවන් තහනම බිඳ හෙළමින්, ජ්යෙෂ්ඨ නායකයෙකුගේ අවමංගල්ය උත්සවයකට පිරිසක් රැගෙන යාමට සාමාන්ය මගී ගුවන් යානයක් සනා ගුවන් තොටුපළට යවන ලදී. එම යානය ආපසු පැමිණි පසු, සවුදි ගුවන් හමුදාව විසින් යේමනයේ සනා ගුවන් තොටුපළට බෝම්බ හෙළා විනාශ කරන ලද්දේ, යේමනය බාහිර ලෝකය සමඟ සම්බන්ධ වීම වැළැක්වීමේ පටු අරමුණෙනි.
මෙම අමානුෂික ප්රහාරයෙන් කුපිත වූ යේමන හමුදාව සහ අන්සාරුල්ලාහ් බලවේග, සවුදි අරාබියට පාඩමක් ඉගැන්වීමට තීරණය කළහ. ඔවුන් එක රැයකින් සවුදි අරාබියේ ඇරම්කෝ තෙල් පිරිපහදු සහ ගබඩා සංකීර්ණ වෙත දැවැන්ත ඩ්රෝන සහ කෲස් මිසයිල ප්රහාර මාලාවක් එල්ල කළහ.
මෙම ප්රහාරයේ ඇති විශේෂත්වය වන්නේ, යේමන හමුදාව සවුදියේ තෙල් අපනයන හැකියාව සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ නොකිරීමයි. ඔවුන් ප්රහාර එල්ල කළේ සවුදියේ අතිශය සංකීර්ණ, යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට මාස ගණනාවක් ගතවන වැදගත් මධ්යස්ථාන වලටය. මෙහි ඇති උපායමාර්ගික පණිවිඩය, ෂේක්ස්පියර්ගේ ‘මැක්බත්’ නාට්යයේ එන ප්රසිද්ධ දෙබසක් අපට සිහිපත් කරයි.
යේමන ජනතා හඬ, “සවුදි පාලකයිනි, අපේ දරුවන් සාගින්නේ තබා, අපට බෝම්බ හෙළමින් ඔබට සැනසිල්ලේ තෙල් විකුණා ඩොලර් උපයාගත නොහැක! අපට ඕනෑම මොහොතක ඔබේ සමස්ත තෙල් ආර්ථිකයම අළු දූලි කළ හැක. නමුත් අප ඔබට තවමත් අවස්ථාවක් තබා ඇත. යේමන වටලෑම නතර කරන්න! නැතහොත් සවුදි තෙල් යුගයේ නිමාව අත්විඳින්න!”
බටහිර මාධ්ය සහ ඇමෙරිකානු පෙන්ටගනය වසර ගණනාවක් තිස්සේ තමන්ගේ ජනතාවට කීවේ ඉරානය යනු පරණ, මලකඩ කෑ ආයුධ ඇති, බටහිර එක ප්රහාරයකින් දූවිලි වී යන රටක් කියා ය. නමුත් ඉරාන ජාතිකයන්ගේ එකලස් කිරීම් සහ යුධ උපායමාර්ගයන් පිටතින් පෙනෙනවාට වඩා අතිශය ගැඹුරුය. චීන මහා යුධ උපායඥ සූන් ට්සු සිය ‘ද ආට් ඔෆ් වෝ’ ග්රන්ථයේ මෙසේ ලියයි, “යුද්ධයේ අතිවිශිෂ්ටතම කලාව නම් සතුරාට පෙනෙන තැන ව්යාජ දුර්වලතාවයක් පෙන්වා, සතුරා නොසිතන තැන දැවැන්ත බලයක් ගොඩනැගීමයි. සතුරා අහස දෙස බලන විට, ඔබ පොළොව යට සැඟවී සිටින්න.”
ඉරාන හමුදාව කළේද එයයි. ඔවුන් වසර ගණනාවක් තිස්සේ ඇමෙරිකාවට සහ ඉශ්රායලයට පෙනෙන සේ, පොළොව මතුපිට කර්මාන්තශාලා පවත්වා ගෙන ගිය අතර, ඇමෙරිකානු සැටලයිට් නිරීක්ෂණය කළේ ඒවායි. නමුත් සැබෑ සටන සඳහා අවශ්ය දැවැන්ත මිසයිල සහ ඩ්රෝන නිෂ්පාදනය සිදු වූයේ, පොළොව අඩි සිය ගණනක් යටින් පිහිටි “මිසයිල නගර” තුළ ය.
ඉරාන දේශපාලඥයන් පවා නොදන්නා, හමුදා ප්රධානීන් අතලොස්සක් පමණක් දන්නා එම රහස්ය භූගත කඳවුරු ජාල ඉරානය පුරා විසිරී තිබේ. ඇමෙරිකාව දින 40ක් තිස්සේ ඉරානයට බෝම්බ හෙළුවද, ඉරානයේ මිසයිල විදින එකම එක ස්ථානයක්වත් හෝ භූගත කර්මාන්තශාලාවක්වත් විනාශ කිරීමට ඇමෙරිකානු ගුවන් හමුදාවට හැකි වූයේ නැත!
ඉරානය සටන් බිමේදී භාවිතා කරන්නේද අතිශය මනෝ විද්යාත්මක සහ උපායමාර්ගික ක්රමයකි. ඔවුන් සටනේ ආරම්භක අදියරවල භාවිතා කරන්නේ තමන් ළඟ ඇති පැරණි, ලාභදායී ඩ්රෝන සහ මිසයිල ය. ඇමෙරිකාව සහ ඉශ්රායලය මෙම ලාභදායී ඩ්රෝන එකක් බිම හෙළීමට ඩොලර් මිලියන ගණනක් වටිනා ‘පේට්රියට්’ හෝ ‘තාඩ්’ මිසයිල භාවිතා කරයි. එනම්, ඩොලර් 20,000ක ඉරාන ඩ්රෝන යානයක් වෙනුවෙන් ඇමෙරිකාව ඩොලර් මිලියන 4ක මිසයිලයක් නාස්ති කරයි!
මේ මඟින් බටහිර යුධ ගබඩා වේගයෙන් හිස් වන අතර, ඉරානය පසුව තමන්ගේ අති-නූතන, ශබ්දයේ වේගයට වඩා කිහිප ගුණයක් වේගවත්, රේඩාර් වලට හසුනොවන මිසයිල කරළියට ගෙන එයි. ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සහ පෙන්ටගනයේ යුධ ප්රධානීන් දැන් සිටින්නේ “උඩ ගියොත් තොප්පිය නැත, බිම වැටුණොත් ඔළුව නැත” වැනි තත්ත්වයක ය. ඇමෙරිකාව හමුවේ ඇති විකල්ප මොනවාද?
සමහර ඇමෙරිකානු හමුදා විශ්ලේෂකයන් කියන්නේ හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ පිහිටි ඉරාන දූපත් උදාහරණයක් ලෙස ‘ඛාර්ක්’ ඇමෙරිකානු මැරීන් භටයන් යොදවා අල්ලා ගත යුතු බවයි. නමුත් මෙය අතිශය විකාර සහගත අදහසකි.
21 වන සියවසේදී සමුද්ර සන්ධියක් පාලනය කිරීමට වෙරළේ සෙබළුන් සිටිය යුතු නැත. ඉරානයට අඩි සිය ගණනක් ඈතින් පිහිටි පර්වත අතර සිට ඕනෑම නෞකාවකට මිසයිල එල්ල කළ හැක! ලියෝ ටෝල්ස්ටෝයි සිය ‘යුද්ධය හා සාමය’ මහා නවකතාවේදී නැපෝලියන්ගේ රුසියානු ආක්රමණය ගැන කළ විග්රහය මෙහිදී මනාව ගැලපේ,
“අධිරාජ්යයන් තමන්ගේ විශාලත්වය ගැන උදම් අනමින් අනුන්ගේ භූමියට පා තබන විට, ඔවුන්ට අමතක වන ප්රධානම දෙය නම් ස්වභාවධර්මය සහ එම පසට පෙම් බැඳි මිනිසුන්ගේ නොපෙනෙන බලයයි. භූගෝලය විසින් ඕනෑම හමුදාවක් ගිලගනු ලබයි.”
පර්සියානු කලාපයේ අධික උෂ්ණත්වය (සෙල්සියස් 50+) සහ ආර්ද්රතාවය හමුවේ, ඇමෙරිකානු සෙබළුන්ට අවශ්ය පානීය ජලය සැපයීම පවා දැවැන්ත අභියෝගයකි! ඇමෙරිකාව විසින් එකවර රුසියාවට එරෙහිව යුක්රේනයේදීද, ඉරානයට එරෙහිව මැදපෙරදිගදීද, චීනයට එරෙහිව තායිවානය අසලදීද යුද පෙරමුණු විවෘත කිරීමට යාමෙන් සිදු වූයේ කුමක්ද? එම දැවැන්ත ජාතීන් එකිනෙකා හා අත්වැල් බැඳගැනීමයි.
රුසියාවේ අති-නූතන රේඩාර් සහ චන්ද්රිකා තාක්ෂණය ඉරානයට ලැබෙන අතර, ඉරානයේ ප්රහාරක ඩ්රෝන සහ මිසයිල තාක්ෂණය රුසියාවට ලැබේ. කස්පියන් මුහුද හරහා මෙම රටවල් දෙක අතර ඇති වෙළඳ මාර්ග බටහිර සම්බාධකවලින් මඟහැරිය නොහැක. චීනය නිහඬව ඉරානයෙන් සහ රුසියාවෙන් ලාභදායී බලශක්තිය ලබා ගනිමින්, තමන්ගේ යටිතල පහසුකම් සහ ‘තීරයක් සහ මාවතක්’ ව්යාපෘතිය තවදුරටත් ශක්තිමත් කරයි.
දැන් අපි, නැවතත් අපේ මාතෘභූමිය දෙස අවධානය යොමු කරමු. මැදපෙරදිග සිදුවන මේ දැවැන්ත බලපෝරමය අපට බලපාන්නේ කෙසේද? ලෝකය පුරා ළගදීම තෙල් අර්බුදයක් හටගන්නා විට, ෆොසිල ඉන්ධන මත පමණක් යැපෙන ලංකාව වැනි රටවල් අගාධයට ඇද වැටේ. ඒ නිසා දැන්වත් අප ඉක්මනින්ම පුනර්ජනනීය බලශක්තිය (සූර්ය සහ සුළං බලශක්තිය) දෙසට යොමු විය යුතු අතර, දේශීය බලශක්ති ප්රභවයන් සංවර්ධනය කළ යුතුය.
එසේම “ලංකාව” යනු ඉන්දියන් සාගරයේ අතිශය උපායමාර්ගික ස්ථානයක පිහිටි රටකි. අප බටහිර බලවේගවල හෝ එකම එක කඳවුරකට පමණක් ගැති නොවී, නැඟී එන BRICS රටවල්, චීනය, රුසියාව සහ මැදපෙරදිග බලවේගයන් සමඟ සමාන ලෙස සබඳතා පවත්වා ගත යුතුය.
“යුද්ධය” යනු කිසිවෙකුටත් යහපතක් සලසන දෙයක් නොවේ. එහි අවසාන වින්දිතයන් වන්නේ සෑම විටම සාමාන්ය ජනතාවයි. යේමනයේ සාගින්නෙන් පෙළුණු දරුවන් ද ඉරානයේ බෝම්බ වලට ගොදුරු වූ ජනතාවගේ වේදනාවද, ඇමෙරිකාවේ අර්ථ විරහිත යුද්ධ වෙනුවෙන් දිවි පිදූ සෙබළුන්ගේ ලෙයින් තෙත් වූ පොළොවද අපට මතක් කර දෙන්නේ කුමක්ද? ඒ බටහිර අධිරාජ්යවාදයේ කෲර භාවයයි.
නමුත් ඉතිහාසයේ නියතිය නම්, කිසිදු අධිරාජ්යයකට සදාකාලිකව ලෝකය පාලනය කළ නොහැකි බවය. අප්රිකානු ලේඛක චිනුවා අචෙබේ සිය ‘තිංස් ෆෝල් අපාර්ට්’ නවකතාවේ ලියූ පරිදි, “කැඩී බිඳී යන පද්ධති නැවත සකස් කළ නොහැක! පැරණි බලයේ කුළුණු කඩා වැටෙන විට, අලුත් ලෝකයක උදෑසනක් උදා වේ…” අද සවුදි තෙල් ළිං වලින් නැඟෙන දුම් ජාලා සහ හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ නිහඬ රළ පහර අපට කියන්නේ එක් කතාවකි. ඒ, “ලෝකය වෙනස් වී හමාරය… බලය සහ ආධිපත්යය තවදුරටත් එකම එක අගනුවරකට පමණක් සීමා වන්නේ නැත!” සිත් ඇත්තෝ සිතත්වා…
© සාගර දියගම
