ඇඟලුම්වලට ඇති ජී.එස්.පී.ප්ලස් සහන අවදානම්
1 min read
ලංකාවට මීළඟ අදියරේදී මුහුණදීමට සිදුවන්නේ දැඩි කොන්දේසි සහිත ජී.එස්.පී.ප්ලස් නව ක්රමයකට බැවින්, නව රෙගුලාසි යටතේ සහනය තවදුරටත් ලබාගැනීමට ශ්රී ලංකාව විධිමත් ලෙස නැවත අයැදුම් කළ යුතු බවත්, එසේ නොවුණහොත් 2029 වසරේ මැද භාගයේ සිට අපනයන සඳහා සාමාන්ය එම්.එෆ්.එන්. තීරුබදු අදාළ වීමේ අවදානමක් මතුවිය හැකි බවත් ශ්රී ලංකා ඒකාබද්ධ ඇඟලුම් සංගම් සංසදය (JAAF) සඳහන් කරයි.
ජී.එස්.පී. ප්ලස් සහන ලබන ශ්රී ලංකාව ඇතුළු රටවල්, දැනට පවතින කොන්දේසිවලට අමතරව වඩා පුළුල් ජාත්යන්තර වගකීම් මාලාවකට ලබන වසරේ (2027) ජනවාරි මස පළමුවැනිදා සිට අනුකූල විය යුතු බවද එම සංසදය පවසයි.
යුරෝපා වෙළෙඳපොළ තුළ ශ්රී ලංකාවට තරගකාරීව රැඳී සිටීමට අවශ්ය මූලික ප්රතිපත්තිමය ආරක්ෂාවක් ලෙස ජී.එස්.පී.ප්ලස් සහනය සැලකිය හැකි නමුත්, වරණීය වෙළෙඳ සහන ලබාදීම සහ මානව හිමිකම්, කම්කරු අයිතිවාසිකම්, පරිසර ආරක්ෂාව සහ යහපාලනය පිළිබඳ අනුකූලතාව අතර සම්බන්ධතාව තවදුරටත් දැඩි කරන සංශෝධිත ජී.එස්.පී. රෙගුලාසියක් යුරෝපා සංගම් කවුන්සිලය විසින් ඉකුත් මැයි මස 22 වැනිදා අනුමත කිරීමට කටයුතු කළේය.
මේ අනුව, ලබන වසරේ (2027) ජනවාරි මස පළමුවැනිදා සිට ජී.එස්.පී. ප්ලස් සහන ලබන රටවල්, දැනට පවතින කොන්දේසිවලට අමතරව වඩා පුළුල් ජාත්යන්තර වගකීම් මාලාවකට අනුකූල විය යුතුය. ආබාධ සහිත පුද්ගලයන්ගේ අයිතිවාසිකම්, සන්නද්ධ ගැටුම්වලදී ළමා ආරක්ෂාව, කම්කරු පරීක්ෂණ ක්රමවේද ශක්තිමත් කිරීම, පැරිස් දේශගුණ ගිවිසුම ක්රියාත්මක කිරීම සහ සංවිධානාත්මක අපරාධ මර්දනය එම නව වගකීම් අතරට ඇතුළත් වේ. නව ක්රමය යටතේ නීති ක්රියාත්මක කිරීමේ යාන්ත්රණයද දැඩි කර ඇති අතර, බරපතළ හෝ හදිසි අනුකූලතා බිඳවැටීමකදී වෙළෙඳ සහන ඉක්මනින් ඉවත් කිරීමට හැකි “හදිසි සහන ඉවත් කිරීමේ” ක්රමවේදයක් හඳුන්වා දීමට ද නියමිතය.
මෙහිදී සහනය ලබන රටවල ප්රගතිය පිළිබඳ සමාලෝචන චක්රය වසර දෙකේ සිට වසර තුන දක්වා දීර්ඝ කිරීමට නියමිත බවත්, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස අනුකූලතා ගැටලුවක් මතුවුවහොත්, එය කඩිනමින් හඳුනාගෙන නිවැරැදි කිරීමට හෝ ප්රතිපත්තිමය මාර්ගය වෙනස් කිරීමට රටවලට ලැබෙන අවස්ථා අඩුවිය හැකි බවත්, ශ්රී ලංකාවට දැනට හිමි ජී.එස්.පී. ප්ලස් වෙළෙඳ සහන 2028 වසර අවසානය දක්වා ක්රියාත්මක වුවද, එම සහන ඉන්පසුව ස්වයංක්රීයව අලුත් නොවන බවත් එම සංගමය පවසන්නේය.
පසුගිය වසර කිහිපය තුළ ශ්රී ලංකාවේ ජී.එස්.පී. ප්ලස් සහන භාවිත අනුපාතය, එනම් සහනයට සුදුසුකම් ලබන අපනයන අතරින් සැබෑ ලෙස එම ප්රතිලාභය ලබාගන්නා කොටස, සියයට 49ත් 59ත් අතර මට්ටමක පවතින බවට වාර්තා වන බවත්, ඒ අනුව ශ්රී ලංකාවට ලබාදී ඇති වෙළෙඳ වාසියෙන් අඩකට ආසන්න ප්රමාණයක් භාවිතයට නොගෙන අහිමි කරගනිමින් සිටින බවත්, මෙයට ප්රධාන හේතුවක් වන්නේ යුරෝපා සංගමයේ මූලාරම්භ නීති යටතේ, ඇඟලුම් නිෂ්පාදනය නූල් නිෂ්පාදන අදියරේ සිටම සුදුසුකම් ලබන රට තුළ සිදුකළ යුතු වීම වුවත් ශ්රී ලංකාවේ දේශීය රෙදිපිළි නිෂ්පාදන පදනම එම අවශ්යතාව සම්පූර්ණ කිරීමට තවමත් ප්රමාණවත් නොවන බවත් ඒකාබද්ධ ඇඟලුම් සංගම් සංසදය පවසන්නේය.
ශ්රී ලංකාව අඛණ්ඩව වසර තුනක් ඉහළ මධ්යම ආදායම් තත්ත්වය පවත්වාගෙන ගියහොත්, ජී.එස්.පී. ප්ලස් සහන ක්රමයෙන් ඉවත් වීමට සිදුවිය හැකි බැවින් නව ක්රමය සඳහා අයැදුම්පත ඉදිරිපත් කරන කාලය තීරණාත්මක බවද එම සංගමය පවසන්නේය.
2027 වසරේ මුල් භාගයේදී අයැදුම් කිරීමෙන් ශ්රී ලංකාවට ජී.එස්.පී. ප්ලස් ප්රතිලාභ තවදුරටත් පවත්වාගෙන යාම සඳහා මාර්ගයක් මෙන්ම, අවශ්ය සංක්රාන්ති කාලසීමාවක්ද ලබාගැනීමට හැකි විය හැකි වූවත්, 2028 වසරේ අග භාගය දක්වා එය ප්රමාද කළහොත්, සහනය අලුත් නොකෙරෙන අවස්ථාවක 2029 වසරේ මැද භාගයේ සිට ශ්රී ලංකා අපනයන සඳහා සාමාන්ය එම්.එෆ්.එන්. තීරුබදු අදාළ වීමේ අවදානමක් මතුවිය හැකි බවද එම සංගමය සඳහන් කරයි.
යුරෝපා සංගමය හමුවේ ශ්රී ලංකාව තවදුරටත් විශ්වාසනීයත්වයේ හිඟයකට මුහුණ දී සිටින බැවින් මීළඟ ජී.එස්.පී. ප්ලස් අයැදුම්පත රජය ලබාදෙන පොරොන්දු, ප්රතිපත්ති ප්රකාශ හෝ ක්රියාකාරී සැලසුම් මත පමණක් තීරණය නොවනු ඇති බවත්, යුරෝපා සංගමය මතුකර ඇති මූලික ගැටලු සම්බන්ධයෙන් රජය සැබෑ, මැනිය හැකි සහ සාක්ෂි මගින් තහවුරු කළ හැකි ක්රියාමාර්ග ගෙන තිබේද යන්න එහිදී ප්රධාන වශයෙන් සලකා බැලෙනු ඇති බවත් ශ්රී ලංකා ඒකාබද්ධ ඇඟලුම් සංගම් සංසදය (JAAF) කියා සිටී.
මෙහිදී, ජාත්යන්තර ප්රමිතීන්ට අනුකූල වන ආකාරයෙන් ත්රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත අහෝසි කර, ඒ වෙනුවට සුදුසු නව නීතිමය රාමුවක් හඳුන්වා දීම, මානව හිමිකම්, කම්කරු අයිතිවාසිකම්, පරිසර ආරක්ෂාව, දේශගුණික වගකීම් සහ යහපාලනය සම්බන්ධයෙන් යුරෝපා සංගමය මතුකර ඇති ගැටලු විසඳීමද අත්යවශ්ය බවත්, නීතිවිරෝධී මත්ද්රව්ය ජාවාරම් පාලනය ශක්තිමත් කිරීම සහ නීතිවිරෝධී වාර්තා නොකළ සහ නියාමනය නොකළ ධීවර කටයුතු වැළැක්වීමද එම ප්රමුඛතා අතරට ඇතුළත් බවත් ශ්රී ලංකා ඒකාබද්ධ ඇඟලුම් සංගම් සංසදය (JAAF) පෙන්වා දෙන්නේය.
