අමෙරිකාව සහ ඉරානය අතර මූලික සාම සාකච්ඡා ස්විට්සර්ලන්තයේදී ඇරඹෙයි
1 min read
පසුගිය සතියේ යුද්ධය අවසන් කිරීම සඳහා මූලික එකඟතාවකට අත්සන් තැබීමෙන් අනතුරුව, අමෙරිකානු සහ ඉරාන නිලධාරීන් සෘජු සාකච්ඡා සඳහා ස්විට්සර්ලන්තයට පැමිණ තිබේ.
දින 60ක් ඇතුළත අවසන් සාම ගිවිසුමකට එළඹීමේ කැපවීම මෙන්ම, ලෙබනනය ඇතුළු සියලුම කණ්ඩායම්වල සතුරුකම් අවසන් කිරීම සහ හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීම මෙම මූලික ගිවිසුමට ඇතුළත් වේ.
කෙසේ වෙතත්, ලෙබනනයේ ඊශ්රායලය සහ ඉරානයේ සහය ලබන හිස්බුල්ලා සංවිධානය අතර දිගින් දිගටම පවතින ගැටුම් හේතුවෙන්, මෙම තීරණාත්මක නැව් මාර්ගය වසා දැමූ බව ඉරානය ඊයේ ප්රකාශ කළේය.
නමුත් නිරීක්ෂණ දත්ත වලට අනුව තවමත් යාත්රා එම මුහුදු මාර්ගය හරහා ගමන් කරමින් පවතින බව පෙනී යයි.
අමෙරිකානු උප ජනාධිපති ජේ.ඩී. වෑන්ස් ප්රකාශ කළේ “න්යෂ්ටික ගැටලුව” සහ ලෙබනන අර්බුදය සම්බන්ධයෙන් ප්රගතියක් ලබා ගැනීමට අමෙරිකාව බලාපොරොත්තු වන බවයි.
මේ අතර ඉරානය ප්රකාශ කර සිටියේ “අනෙක් පාර්ශවය ඔවුන්ගේ පොරොන්දු ඉටු කරන ලෙස තමන් දැඩිව ඉල්ලා සිටින” බවය.
බර්ගන්ස්ටොක් නිවාඩු නිකේතනයේ පැවැත්වෙන මෙම සාකච්ඡා සඳහා උප ජනාධිපති වෑන්ස් සමඟ අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ බෑණනුවන් වන ජැරඩ් කුෂ්නර් සහ විශේෂ නියෝජිත ස්ටීව් විට්කොෆ් ද එක්ව සිටිති.
ඉරාන පාර්ශවය වෙනුවෙන් එරට පාර්ලිමේන්තු කතානායක මොහොමඩ් බගර් ගලිබාෆ් සහ විදේශ අමාත්ය අබ්බාස් අරග්චි ඊයේ ස්විට්සර්ලන්තයට ළඟා වූහ.
මෙම දූත පිරිස් සමඟ පකිස්තාන අග්රාමාත්ය ෂෙහ්බාස් ෂරීෆ් සහ එරට සන්නද්ධ බලකා ප්රධානී ෆීල්ඩ් මාර්ෂල් අසීම් මුනීර් ද එක්ව සිටිති.
පකිස්තානය මෙම යුද්ධය පුරාම මධ්යස්ථව කටයුතු කරමින් මැදිහත්කරුවෙකු ලෙස ක්රියා කළ අතර, මීට පෙරද අමෙරිකාව සහ ඉරානය අතර සාකච්ඡා වටයකට සත්කාරකත්වය සපයා තිබුණි.
යුද්ධය වහාම ක්රියාත්මක වන පරිදි අවසන් කිරීමේ අරමුණින් අමෙරිකානු සහ ඉරාන ජනාධිපතිවරුන් මෙම සතිය මුලදී මූලික ගිවිසුමට අත්සන් තැබූහ.
ඊට ඉරානයේ “නැවත ගොඩනැඟීමේ කටයුතු” සඳහා ඩොලර් බිලියන 300 ක සැලැස්මක් සහ ඉරානයට පනවා ඇති “සියලු ආකාරයේ සම්බාධක” අමෙරිකාව විසින් ඉවත් කිරීම ද ඇතුළත් විය.
නමුත් මෙම ගැටුමට අමෙරිකාව දැක්වූ ප්රධානතම හේතුව වූ ඉරානයේ න්යෂ්ටික වැඩපිළිවෙළ පිළිබඳ ගැටලුව, තවදුරටත් දීර්ඝ කළ හැකි දින 60 ක කාලයක් තුළ සාකච්ඡා කිරීමට නියමිතව ඇත.
මේ අතර, මෙම ගිවිසුම සහ සිකුරාදා දෙපාර්ශවය එකඟ වූ සටන් විරාමය නොතකා, ඊශ්රායලය සහ හිස්බුල්ලා සන්නද්ධ කණ්ඩායම අතර මාරාන්තික ගැටුම් තවදුරටත් සිදුවෙමින් පවතී.
ඊශ්රායලය අවධාරණය කරන්නේ හිස්බුල්ලා සමඟ පවතින ගැටුම, පෙබරවාරි 28 වනදා අමෙරිකාව සමඟ එක්ව ඉරානයට එරෙහිව ආරම්භ කළ යුද්ධයෙන් වෙනස් වූවක් බවයි.
ඉරානයේ උත්තරීතර නායකයා ඝාතනය කිරීමට එල්ල වූ ප්රහාරයට පළිගැනීමක් ලෙස හිස්බුල්ලා සංවිධානය ඊශ්රායලයට රොකට් ප්රහාර එල්ල කිරීමත් සමඟ ලෙබනනය ද මෙම යුද්ධයට ඇදී ගියේය.
ඊට ප්රතිචාර වශයෙන් ඊශ්රායලය ලෙබනනය පුරා බෝම්බ ප්රහාර මාලාවක් දියත් කළ අතර, සිය උතුරු දේශසීමාවෙන් හිස්බුල්ලා සටන්කාමීන් පලවා හැරීමේ අරමුණින් දකුණු ලෙබනනයේ භූමියෙන් 5% ක් පමණ අත්පත් කර ගත්තේය. එමෙන්ම එම ප්රදේශවලින් ඉවත් වීමේ කිසිදු අදහසක් නොමැති බවද ඊශ්රායලය ප්රකාශ කර තිබේ.
