කැරැල්ලේ ඇත්ත !
1 min read
මීගමුව බන්ධනාගාරයේ මෑතකදී ඇති වූ නොසන්සුන්තාව හුදෙකලා සිදුවීමක් ලෙස නොසැලකිය යුතුය. එය ශ්රී ලංකාවේ යුක්තිය පසිඳලීමේ පරිපාලන පද්ධතිය තුළ පවතින වඩාත් ගැඹුරු ව්යුහාත්මක අර්බුදයක ප්රකාශනයකි.
ශ්රී ලංකාවේ බන්ධනාගාර මේ වන විට සැලසුම්ගත ධාරිතාවෙන් සියයට 300 සිට 400 දක්වා අධික පිරිසක් රඳවාගෙන ක්රියාත්මක වේ. සැසඳීමක් ලෙස, ඉන්දියාවේ බන්ධනාගාර පිරී පැවතීමේ අනුපාතය සියයට 112 ක් පමණ වන අතර, එක්සත් රාජධානියේ එය සියයට 110ක් පමණ වේ.
කාර්ය මණ්ඩල තත්ත්වය ද එතරම්ම බරපතළය. ශ්රී ලංකාවේ සිරකරුවන් සිය දෙනෙකුට බන්ධනාගාර නිලධාරීන් සිටින්නේ 8 සිට 10 දෙනෙකු පමණි. ඉන්දියාවේ එම සංඛ්යාව 10 සිට 14 දක්වා වන අතර, එක්සත් රාජධානියේ එය 25 සිට 40 දක්වා වේ. ප්රමාණවත් කාර්ය මණ්ඩලයක් සහ සුදුසු පහසුකම් ආරක්ෂාව පවත්වාගෙන යාම සඳහා පමණක් නොව, මානුෂීය සැලකීම, ඵලදායී පුනරුත්ථාපනය සහ කාර්යක්ෂම බන්ධනාගාර පරිපාලනය සඳහා ද අත්යවශ්ය වේ.
එබැවින් මීගමුව බන්ධනාගාරයේ සිදුවූ නොසන්සුන්තාව හුදෙකලා සිදුවීමක් නොව, යුක්තිය පසිඳලීමේ පරිපාලනය සඳහා රාජ්යය විසින් වසර ගණනාවක් පුරා සිදු කළ ප්රමාණවත් නොවන ආයෝජනයේ අපේක්ෂිත ප්රතිවිපාකයකි.
අද වන විට අධිකරණවල විභාගයට නියමිත නඩු මිලියනයකට අධික ප්රමාණයක් ගොඩගැසී තිබීම ද එම හේතුවේම ප්රතිඵලයකි. මේ සම්බන්ධයෙන් මහජන විවේචනය බොහෝ විට විනිසුරුවරුන් සහ නීතිඥයන් වෙත එල්ල වී තිබුණද, සැබෑ හේතු පවතින්නේ ඊට වඩා ගැඹුරු ස්ථානයකය.
විනිසුරු පුරප්පාඩු, මානව සම්පත් හිඟය, යල්පැනගිය යටිතල පහසුකම්, ප්රමාණවත් නොවන වැටුප්, සීමිත ආයතනික ධාරිතාව සහ නවීන තාක්ෂණය මන්දගාමීව අනුගත කිරීම වැනි ගැටලු හුදෙකලා ගැටලු නොවේ. ඒ සියල්ලම එකම මූලික රෝග ලක්ෂණ වේ. එනම්, යුක්තිය පසිඳලන ආයතන සඳහා ප්රමාණවත් ආයෝජනයක් සිදු කිරීමට රාජ්යය දශක ගණනාවක් පුරා අසමත් වීමයි.
එම අසමත්භාවය පිළිබිඹු වන්නේ ආයතනවල පිරිහීම තුළ පමණක් නොව, රාජ්ය වියදම්වල ප්රමුඛතා තුළ ද වේ.
ශ්රී ලංකාවේ පුද්ගලයන් 315,000කට පමණ එක් මහේස්ත්රාත් අධිකරණයක් පමණක් පවතින අතර, ඉන්දියාවේ පුද්ගලයන් 65,000කට පමණ එක් අධිකරණ ශාලාවක් ද, එක්සත් රාජධානියේ පුද්ගලයන් 115,000කට පමණ එක් අධිකරණ ගොඩනැගිල්ලක් ද පවතී.
රාජ්ය වියදම් සලකා බැලූ විට මෙම පරතරය තවත් පැහැදිලි වේ.
එක්සත් රාජධානිය සිය සමස්ත රාජ්ය වියදමෙන් සියයට 1.1ක් යුක්තිය සඳහා වෙන් කරයි. එහි වාර්ෂික වියදම පවුම් බිලියන 13ක් (ආසන්න වශයෙන් රුපියල් ට්රිලියන 5.4ක්) පමණ වන අතර, එය පුද්ගලයෙකුට රුපියල් 86,951ක් පමණ වේ.
නවසීලන්තය සිය රාජ්ය වියදමෙන් සියයට 1.6ක් යුක්තිය සඳහා වෙන් කරන අතර, එය රුපියල් බිලියන 227ක් පමණ වන අතර, පුද්ගලයෙකුට රුපියල් 239,365ක් පමණ වේ.
සිංගප්පූරුව සිය සමස්ත රාජ්ය වියදමෙන් සියයට 1ක් පමණ නීති අමාත්යාංශය සඳහා පමණක් වෙන් කරයි. එය රුපියල් බිලියන 160ක් පමණ වන අතර, පුද්ගලයෙකුට රුපියල් 412,705ක් පමණ වේ. මෙම මුදලට බන්ධනාගාර සහ යුක්තිය පසිඳලීමේ තවත් ආයතන කිහිපයක් ඇතුළත් නොවන බැවින්, සමස්ත යුක්තිය පසිඳලීමේ ක්ෂේත්රය සඳහා වන රාජ්ය වියදම මීට වඩා වැඩිය.
ලෝකයේ වඩාත්ම කාර්යක්ෂම නීති පද්ධතිවලින් එකක් ලෙස සැලකෙන ඩෙන්මාර්කය පවා සිය අධිකරණ පද්ධතිය සඳහා වාර්ෂිකව රුපියල් බිලියන 204ක් පමණ වියදම් කරයි. එහි අඩු ප්රතිශතය පවා පරිණත හා කාර්යක්ෂම පද්ධතියක ලක්ෂණයක් මිස ආයෝජනයේ අඩුවක් නොවේ.
ඊට ප්රතිවිරුද්ධව, ශ්රී ලංකාව යුක්තිය පසිඳලීමේ පරිපාලනය සඳහා වෙන් කරන්නේ සමස්ත රාජ්ය වියදමෙන් සියයට 0.57ක් පමණි. 2026 වසර සඳහා අධිකරණ අමාත්යාංශයට වෙන් කර ඇති මුදල රුපියල් බිලියන 38ක් පමණ වන අතර, එය එක් පුරවැසියෙකු සඳහා රුපියල් 2,500ක් පමණි.
කාර්යක්ෂම යුක්තිය පසිඳලීමේ පද්ධති ඇති රටවල් සරල සත්යයක් වටහාගෙන ඇත. යුක්තිය යනු තවත් එක් රාජ්ය සේවාවක් පමණක් නොවේ. එය ප්රජාතන්ත්රවාදය, මහජන විශ්වාසය, ආර්ථික සංවර්ධනය සහ නීතියේ ආධිපත්ය ගොඩනැගී ඇති පදනමයි. එබැවින් යුක්තිය සඳහා වන ආයෝජනයක් වියදමක් නොව, ජාතික ස්ථාවරත්වය හා සෞභාග්යය සඳහා කරන ආයෝජනයකි.
මෙම දිගුකාලීන ප්රමාණවත් නොවන ආයෝජනයේ ප්රතිවිපාක සමස්ත යුක්තිය පසිඳලීමේ ක්ෂේත්රය පුරාම පැහැදිලිව දක්නට ලැබේ. නඩු ගොඩගැසීම් අඛණ්ඩව ඉහළ යයි. විනිසුරු පුරප්පාඩු පිරවෙන්නේ නැත. බන්ධනාගාර අධික ලෙස පිරී පවතී. ආයතන ප්රමාණවත් කාර්ය මණ්ඩලයක් නොමැතිව, පිරිහෙමින් පවතින යටිතල පහසුකම් සහ සීමිත තාක්ෂණික ධාරිතාවක් සමඟ කටයුතු කරයි.
මෙවැනි ව්යුහාත්මක ගැටලු හුදෙකලා හෝ අර්ධ ප්රතිසංස්කරණ මඟින් විසඳිය නොහැක.
විසඳුම් අලුත් දේවල් නොවේ. විනිසුරු පුරප්පාඩු කඩිනමින් පිරවිය යුතුය. අධිකරණ යටිතල පහසුකම් පුළුල් කර නවීකරණය කළ යුතුය. ඉලෙක්ට්රොනික නඩු ගොනු කිරීම, මාර්ගගත නඩු ලුහුබැඳීම, ඩිජිටල් අධිකරණ වාර්තා, අවශ්ය අවස්ථාවල අතථ්ය නඩු විභාග සහ කෘත්රිම බුද්ධිය මත පදනම් වූ නඩු කළමනාකරණ පද්ධති හඳුන්වා දෙමින් ඩිජිටල් පරිවර්තනය වේගවත් කළ යුතුය.
නීති ආධාර සේවා ශක්තිමත් කළ යුතු අතර, බන්ධනාගාර යටිතල පහසුකම් සහ පුනරුත්ථාපන වැඩසටහන් ද වැඩිදියුණු කළ යුතුය. විනිසුරුවරුන්, අධිකරණ කාර්ය මණ්ඩලය සහ යුක්තිය පසිඳලීමේ ක්ෂේත්රයේ වෘත්තිකයන්ට ඔවුන් දරන වගකීම්වලට සරිලන වැටුප් හා දීමනා ලබා දිය යුතුය. මේවා වියදම් නොව, යුක්තිය සඳහා කරන ආයෝජනයන්ය.
මෙවැනි අභියෝග හමුවේ වුවද ශ්රී ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතිය තවමත් සැලකිය යුතු මහජන විශ්වාසයක් භුක්ති විඳී. විනිසුරුවරුන් වඩාත් දුෂ්කර ආයතනික තත්ත්වයන් යටතේ වුවද ව්යවස්ථාව සහ නීතියේ ආධිපත්ය ආරක්ෂා කරමින් සිටින අතර, නීතිඥ වෘත්තියේ සාමාජිකයන් තම වෘත්තීය වගකීම් හා පුළුල් ප්රෝ බෝනෝ සේවාවන් තුළින් යුක්තියට ප්රවේශය තවදුරටත් ශක්තිමත් කරමින් සිටිති.
ශ්රී ලංකාවේ යුක්තිය පසිඳලීමේ පද්ධතිය මුහුණ දී ඇති අර්බුදය එක් රැයකින් ඇති වූවක් නොවන අතර, එක් රැයකින් විසඳිය හැකි එකක් ද නොවේ. එය තනි විනිසුරුවරයෙකුට, නීතිඥයෙකුට හෝ ආයතනයකට දෝෂාරෝපණය කිරීමෙන් විසඳිය නොහැක. දශක ගණනාවක් පුරා ගොඩනැගුණු ව්යුහාත්මක දුර්වලතා, මූලික හේතු නොසලකා සිදු කරන ව්යවස්ථාමය හෝ ව්යවස්ථාදායක සංශෝධන මඟින් ද නිවැරදි කළ නොහැක.
ශක්තිමත් යුක්තිය පසිඳලීමේ පද්ධති ගොඩනැගෙන්නේ තනි පුද්ගලයන්ගේ ධුර කාලය දීර්ඝ කිරීමෙන් නොවේ. ඒවා ගොඩනැගෙන්නේ ආයතන ශක්තිමත් කිරීමෙනි.
ශක්තිමත් අධිකරණයක් යනු කීර්තිමත් පුද්ගලයන් කිහිප දෙනෙකුගේ අඛණ්ඩ සේවය මත රඳා පවතින අධිකරණයක් නොවේ. එය ඉහළම හැකියාව, අවංකභාවය සහ ස්වාධීනත්වය ඇති විනිසුරුවරුන් පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට ආකර්ෂණය කර ගැනීමට, පත් කිරීමට සහ සහාය දැක්වීමට හැකි අධිකරණයකි. ආයතනවල ශක්තිය පවතින්නේ පුද්ගලයන්ගේ ස්ථිරභාවය තුළ නොව, ශක්තිමත් ව්යවස්ථාමය මූලධර්ම, ප්රමාණවත් සම්පත්, කඩිනම් පත්කිරීම් සහ මහජන විශ්වාසය තුළය. රාජ්ය ප්රතිපත්තිය අවධානය යොමු කළ යුත්තේ එම කරුණු වෙතය.
සැබෑ ප්රතිසංස්කරණ සඳහා අවශ්ය වන්නේ අඛණ්ඩ රාජ්ය ආයෝජනය, කඩිනම් පත්කිරීම්, ප්රමාණවත් වැටුප් හා දීමනා, තාක්ෂණික නවීකරණය, ආයතනික ස්වාධීනත්වය සහ දිගුකාලීන උපායමාර්ගික සැලසුම්ය. නඩු ප්රමාදය අවම කරමින්, මහජන විශ්වාසය වර්ධනය කරමින් සහ අනාගත පරම්පරා සඳහා ශක්තිමත් යුක්තිය පසිඳලීමේ පද්ධතියක් ගොඩනැගිය හැක්කේ එවැනි ප්රතිසංස්කරණ මඟින් පමණි.
එවිට පමණක් අපගේ අධිකරණ, චාල්ස් ඩිකන්ස්ගේ Bleak House කෘතියේ නිරූපිත නිමක් නැති ප්රමාදයේ හා බලාපොරොත්තු සුන්වීමේ සංකේතයක් නොව, සෑම පුරවැසියෙකුටම කාලෝචිත, ප්රවේශ විය හැකි හා ඵලදායී යුක්තිය සලසා දෙන ආයතන බවට පත්වනු ඇත.
- Rajeev Amarasuriya
