රටම විකුණන ගල් අඟුරු හොරු

ගල් අගුරු මගඩියෙන් රු. බිලියන 280 කට වඩා රටට අහිමි වේවිද?

අවසන් විභාගයට මාස පහකට පෙර මවගේ සමුගැනීමට මුහුණ දීමට සිදු වී නිසා කිසි දිනෙක වරලත් ඉංජිනේරුවෙකු ලෙස සුදුසුකම් ලැබීමට මා හට නොහැකි විය. උසස් පෙළ ගණිත අංශයෙන් දෙවරක් අසමත්විමෙන් පසු කාර්මික විද්‍යාලයකින් නැවත ජීවිතය ඇරබි මා මුදල් නොමැතිකම නිසා නැවතත් උසස් අධ්‍යාපනය කඩාකප්පල් වීමකට මුහුණ දිමි. පසු කලෙක අරඹ කල කොළඹ විශ්වවිධ්යාලයේ පශ්චාත් උපාධි ඩිප්ලෝමාවට අත්වුයේද එම ඉරණමමයි. මේ නිසා මා බලශක්ති කළමණාකරුවෙකු සහ උපදේශකයෙකු වුවත් කිසිදිනෙක පුර්ණ ඉංජිනේරුවෙකු නොවිය. නමුත් බලශක්ති ශේෂ්ත්රය පිළිබද මගේ වූ දේශපාලන උනන්දුව ගණිතමය වශයෙන් තේරුම් බේරුම් කරගැනීමට තරම් අවශ්‍ය කරන දැනුම සහ දිර්ගකාලින දේශපාලන අත්දැකීම මාහට විය.

එම නිසා ජනතා විමුක්ති පෙරමුණු රජයේ ගල් අගුරු මගඩිය මගේ ජීවිතයේ කිසිදිනෙක නොදුටු අන්දමේ රටම ගිනි තැබීමට නියමිත අන්දමේ මහා අපරාධයක් බව පැහැදිලිවම කිව හැක. පහත දැක්වෙන්නේ අනුර කුමාර රජයේ මහා ගල් අගුරු වංචාවෙන් රටට වන ආර්ථික බලපෑමයි. මෙය ඉවසීමෙන් හා පක්ෂ කන්නාඩි වලින් තොරව තේරුම් ගන්න ලෙස ඉල්ලා සිටිමි. මේ සදහා භාවිත කරන ලද සංඛ්‍යාලේඛන විදුලි බල මණ්ඩලය මගින් ප්‍රකාශිත නිල සන්ක්ය ලේඛන බවද සැලකිය යුතුයි. එමෙන්ම එම සන්ක්ය ලේඛන භාවිත කරමින් මට අවශ්‍ය කරන මුලික ගණනය කිරීම් සියල්ල කෘතීම බුද්ධිය ඇසුරෙන් සිදු කරන ලදී.

වඩාත්ම නරක (worst-case) තත්ත්වයක් යටතේ, ගල් අගුරු (Coal) විදුලි බලාගාර වල ක්‍රියාකාරීත්වය බරපතල ලෙස පහළ යාමක් සිදුවූහොත්, එම හිඟය පුරවා ගැනීමට ඉන්ධන (Oil/Diesel) විදුලි බලාගාර වලින් හදිසි විදුලිය මිලදී ගැනීමට සිදු වේ.

එවැනි තත්ත්වයක් දිගටම පවතින්නේ නම්, රටට රු. බිලියන 280 – 320 අතර අමතර වියදමක් විය හැකි බව ගණනය කර ඇත.

2025 අවුරුද්ද පමණක් සැලකුවත්, රු. බිලියන 60 – 75 අතර අමතර වියදමක් සිදුවිය හැක.

මෙම ගණනය කිරීම් සිදුකර ඇත්තේ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණු රජය මගින් ආනයනය කරන ලද බාල ගල්ව්ගුරු පිළිබද නිල වාර්තා මෙන්ම Ceylon Electricity Board (CEB) විසින් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති 2022–2024 වාර්ෂික සංඛ්‍යාත්මක දත්ත භාවිතා කරමිනි.

ජනප්‍රිය පුවත් Gota go home පිටුපස ගේම!

ශ්‍රී ලංකාවේ විදුලි පද්ධතිය තුළ ගල් අගුරු විදුලිය විශාල කොටසක් දරයි. 2023 සහ 2024 වසරවලදී රටේ සම්පූර්ණ විදුලි නිෂ්පාදනයෙන් 32% සිට 33 % ගල් අගුරු මගින් ලබා දී ඇත. එම නිසා ගල් අගුරු බලාගාර වල ක්‍රියාකාරීත්වය අඩුවීම සරල තාක්ෂණික ගැටලුවක් පමණක් නොව, ජාතික මට්ටමේ බලශක්ති ගැටලුවක් බවට පත්වේ. ගල් අගුරු වල ගුණාත්මකභාවය, විශේෂයෙන් එහි Calorific Value (CV) අඩුවීම නිසා එකම විදුලි ප්‍රමාණයක් නිෂ්පාදනය කිරීමට වැඩි ගල් අගුරු ප්‍රමාණයක් භාවිතා කිරීමට සිදු වේ. එමඟින් බලාගාර යන්ත්‍රෝපකරණ මත අධික බරක් පැන නගී, අභ්‍යන්තර විදුලි පරිභෝජනය (auxiliary consumption) වැඩිවෙයි, සහ අවසානයේ විදුලි සම්ප්‍රේෂණ ජාලයට යවන ශුද්ධ විදුලි ප්‍රමාණය අඩුවෙයි.

2024 වසරේදී ගල් අගුරු මගින් නිෂ්පාදනය කරන ලද විදුලිය ප්‍රමාණය 5,482 GWh ක් විය. Worst-case තත්ත්වයක් යටතේ, ගල් අගුරු වල ගුණාත්මකභාවය 15% සිට 18% පමණ අඩුවීමත්, තවත් 3 % තාක්ෂණික derating එකක් සිදුවීමත් එකට ගත් විට, වසරකට සම්පූර්ණයෙන් 1,000 සිට 1,150 GWh පමණ විදුලි එකක අහිමි විය හැක. මෙය රටේ මුළු විදුලි නිෂ්පාදනයෙන් 6 % කට ආසන්න ප්‍රමාණයකි. එවැනි විශාල හිඟයක් ඇතිවූ විට, එය වෙනත් මූලාශ්‍රයකින් වහාම පුරවා නොගන්නේ නම්, විදුලි අත්හිටුවීම් සහ කර්මාන්තික බිඳවැටීම් ඇතිවිය හැක.

මෙම හිඟය පුරවා ගැනීම සඳහා වඩාත් ඉක්මනින් ලබාගත හැකි මූලාශ්‍රය ඩීසල් හෝ තෙල් මත පදනම් වූ තාප විදුලි බලාගාර වේ. කෙසේ වෙතත්, ගල් අගුරු මගින් නිෂ්පාදනය කරන එක් විදුලි ඒකකයක සාමාන්‍ය පිරිවැය රු. 25 සිට 30 අතර වන අතර, ඩීසල් හෝ ඉන්ධන මගින් නිෂ්පාදනය කරන විදුලි ඒකකයක පිරිවැය රු. 80 සිට 100 දක්වා ඉහළ යා හැක. සංරක්ෂිත ගණනයක් ලෙස රු. 85 ක් ලෙස ගත්තොත්, එක් ඒකකයකට රු. 60 කට ආසන්න අමතර පිරිවැයක් පවතින බව පෙනී යයි. වසරකට 1,000 GWh, එනම් 1,000,000,000 ඒකක ඉන්ධන මගින් ලබාගතහොත්, 1,000,000,000 × රු. 60 යන ගණනය අනුව වසරකට රු. බිලියන 60 කට ආසන්න අමතර වියදමක් සිදුවේ. ඉන්ධන වෙළඳපොළ තත්ත්වය අනනූකූල වුවහොත්, මෙම වියදම රු. බිලියන 70 සිට 75 දක්වා ඉහළ යා හැක.

ජනප්‍රිය පුවත් පැක්ස් සිලිකා: අනුරට ලිට්මස් පරික්ෂණයක්!

මෙම තත්ත්වය වසර පහක් පුරා පැවතහොත්, සමස්ත වශයෙන් රු. බිලියන 280 සිට 320 දක්වා වියදමක් රටට වැය විය හැකි බව පෙනී යයි. මෙය සරල සංඛ්‍යාත්මක වෙනසක් නොව, ජාතික ආර්ථික ස්ථාවරත්වයට බලපාන ඇති දැවැන්ත ප්‍රමාණයකි. විදුලි ඒකකයක් රු. 85 ට මිලදී ගෙන රු. 40 වටා විකුණන්නේ නම්, එක් ඒකකයකටම පාඩුවක් සිදුවේ. එවිට CEB ආයතනයට පාඩු වැඩිවීම, රජයේ භාණ්ඩාගාරයෙන් මුදල් ලබා දීමට සිදුවීම, හෝ පාරිභෝගික විදුලි ගාස්තු ඉහළ දැමීමට සිදුවීම වැනි තත්ත්ව උත්ගත වේ. මෙම සියල්ලම ආර්ථික වර්ධනය රටේ තීරණාත්මකම කාලයක මන්දගාමී කරයි.

තවද, ඉන්ධන සම්පූර්ණයෙන්ම ආනයනය කළ යුතු බැවින්, විදේශ විනිමය පීඩනය ඉහළ යයි. ගල් අගුරු මිලදී ගැනීම සාමාන්‍යයෙන් දිගුකාලීන ගිවිසුම් මත සිදු කළ හැකි නමුත්, ඩීසල් සහ තෙල් මිල ගණන් ජාත්‍යන්තර වෙළඳපොළ අනුව වෙනස් වේ. මෙය ඩොලර් සදහා ඉල්ලුම වැඩිවන නිසා, රටේ විදේශ විනිමය සංචිත මත පීඩනය වැඩි කරයි. විනිමය අර්බුදයකින් පසුව යළි ස්ථාවර වීමට උත්සාහ කරන ආර්ථිකයකට මෙය බරපතල අවදානමකි.

බලශක්ති ආරක්ෂාව පිළිබඳවද මෙම තත්ත්වය ගැඹුරු බලපෑමක් ඇති කරයි. ගල් අගුරු බලාගාර පැය 24 ම නියතව විදුලිය සපයන base load මූලාශ්‍ර වේ. ඩීසල් බලාගාර සාමාන්‍යයෙන් හදිසි අවස්ථා සහ peak demand සඳහා පමණක් නිර්මාණය කර ඇත. ඒවා දිගුකාලීනව ප්‍රධාන මූලාශ්‍රයක් ලෙස භාවිතා කිරීම වඩාත් මිල අධික සහ අස්ථාවර වේ. වර්ෂා අඩුවූ අවුරුද්දකදී ජල විදුලියද අඩුවන බැවින්, ගල් අගුරු අඩුව සහ ජල විදුලි බලාගාරවල ධාරිතාව අඩුවීම එකට සිදුවුවහොත්, රට සම්පූර්ණයෙන්ම ඉන්ධන මත රඳා සිටින තත්ත්වයකට පත්විය හැක.

ජනප්‍රිය පුවත් “ හැලෝවින් “ බෞද්ධයෝ සහ ඔගස්ටින් ලා

අවසානයේ, මෙම තත්ත්වය රාජ්‍යයේ ස්ථාවරත්වය සදහා මෙන්ම ආර්ථික ස්වාධීනත්වය මතද බලපායි. දිගු කාලයක් ඉන්ධන ආනයනය මත රඳා සිටීම රට විදේශ වෙළඳපොළ සහ ගිවිසුම් මත වැඩි වශයෙන් රඳා සිටීමට හේතු වේ. විදුලි පද්ධතිය අස්ථාවර වුවහොත් කර්මාන්ත, ආයෝජන, සහ නිෂ්පාදන ක්ෂේත්‍රවල විශ්වාසය අඩුවෙයි. එවිට ආර්ථික වර්ධනය සෘජුවම පීඩාවට පත්වේ.

මෙම ගණනය සරල ලෙස පැහැදිලි කළහොත්, 2024 ගල් අගුරු නිෂ්පාදනය 5,482 GWh ලෙස ගෙන, එහි 18% ක් සහ තවත් 3% ක් අඩුවීම එකට ගෙන වසරකට 1,000 GWh හිඟයක් ගණනය කර ඇත. ගල් අගුරු සහ ඉන්ධන ඒකකයක පිරිවැය අතර රු. 60 ක වෙනසක් ගෙන, එය ඒකක බිලියන 1 කට ගුණ කිරීමෙන් වසරකට රු. බිලියන 60 ක අමතර වියදමක් ලැබේ. මෙම සංඛ්‍යා පහ වසරකට දිගු කර ගත් විට රු. බිලියන 300 කට ආසන්න සමුච්චිත බරක් නිර්මාණය වේ.

ඒ අනුව, විදුලි ආරක්ෂාව කියන්නේ සරල තාක්ෂණික ප්‍රශ්නයක් නොව, ජාතික ආර්ථික ආරක්ෂාව සමඟ සෘජුව සම්බන්ධ වූ කරුණකි. ගල් අගුරු බලාගාර කාර්යක්ෂමව, විශ්වාසදායකව සහ නිසි ගුණාත්මක ඉන්ධන සමඟ පවත්වා ගැනීම රටේ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය රැක ගැනීමට අත්‍යවශ්‍ය වේ. Worst-case තත්ත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම වැළැක්විය නොහැකි වුවද, එය කළමනාකරණය කිරීම ජාතික ප්‍රමුඛතා ගැටලුවක් විය යුතුය. උද්දච්ච කමින් සහ මුදලට ඇති කදරකමින් මෙම ටෙන්ඩරය දිගටම ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන් නොනැවතී බලයේ ඉන්න සියලු වසර වල මේ ක්‍රියාදාමය ඉදිරියට ගෙනයාමෙන් ඔවුන් කෙසේවෙත්තත් රට බිම් බත් වීම නම් සිදුවිය හැක. එම නිසා දැන්වත් මේ ගලගුරු මගඩිය මෙතනින් අවසන් කිරීමට ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ නායක ජනාධිපති අනුර කුමාර පියවර ගත යුතුය.

.
උපුටා ගැනීම සංඛ චන්දිම අභයවර්ධන ෆේස්බුක් පිටුවෙන්